ดนตรีกลายร่าง เปลี่ยนวิญญาณ

ดนตรีกลายร่าง
เปลี่ยนวิญญาณ Musik verwandelt Körper

ในฐานะ กีต้าร์ฮีโร่
ทุกคนรู้จักจิมมี่ เฮนดริกซ์
แต่ในช่วงชีวิตอันแสนสั้นของอัจฉริยะจากซีแอตเทิ่ลผู้นี้ ได้สร้างสรรค์งานไว้มากมาย
:
สุดยอดดนตรีที่เป็นเอกลักษณ์ที่ก่อให้เกิดการกลายร่างเปลี่ยนวิญญาณ
เคล้าส์ เทเวไลท์ และ ไรเนอร์ โฮลท์ชึ่ล ได้เขียนหนังสือเกี่ยวกับตำนานคนนี้ เป็นชีวประวัติและงานวิจารณ์เพลงของเฮนดริกซ์
เราได้สัมภาษณ์เขาสั้นๆเกี่ยวกับ จิมมี่ เฮนดริกซ์

 

Are
you experienced
?”
เป็นชื่ออัลบั้มแรกของเฮนดริกซ์
ในฐานะนักเขียน คุณมีประสบการณ์อะไรพิเศษกับชื่ออัลบั้มนี้

 

โฮลท์ชึ่ล : พูดถึงตัวเพลง ต้องบอกว่าแหล่มสุดๆ
ส่วนคำว่า
“experienced” หรือแปลว่า เคยไหม
น่าจะถามถึงสิ่งสามอย่างนี้ หนี่ง ประสบการณ์ทางดนตรีแบบสุดๆ สอง เซ็กซ์อย่างถึงสวรรค์
และสาม ยาเสพติดแสนหลอน ผมอยากจะพูดว่า มันก็เป็นเรื่องธรรมดาจริงๆ

 

ครับ
แล้วคนร่วมสมัยอย่างคุณ เคล้าส์ เทเวไลท์ หละ

 

เทเวไลท์ :
ไม่ใช่แค่คนร่วมสมัย
ผมเกิดปีเดียวกับเขาเลยแหละ  ในคนรุ่นนี้
พูดให้เว่อร์ๆ เรากิน เอลเอสดี ไม่ก็ กัญชา เป็นอาหารเช้า เอลเอสดี เคยได้แม้กระทั่งอยู่ในแวดวงของพวกชั้นสูงอย่างเคนเนดี้
แล้วค่อยถูกห้ามช่วงท้ายของ ยุค 60 ตอนนั้นเรายังไม่รู้ถึงโทษของมันอย่างปัจจุบัน
ที่เราต้องการอะไรที่เฮลท์ตี้สุขภาพดี กับ เฮนดริกซ์ เริ่มใช้มัน
รวมถึงวงอื่นๆอย่าง โรลลิ่งสโตน หรือ เดอะบีทเทิ่ลที่ทำงานเพลงที่อยู่ที่ขอบเขตการเปลี่ยนสภาพของนามรูป
(คลื่นเสียง-วัตถุ) เป็นยุคที่เพลงคือเครื่องมือกลายร่างยกระดับจิตวิญญาณ
เป็นส่วนหนึ่งของการพาสังคมผ่านพ้นจากยุคคลั่งชาติฟาสซิสต์ของคนรุ่นก่อน (หลังสงครามโลกครั้งที่
2–สงสัยต้องเปิดเพลงเฮนดริกซ์ในไทยบ้างแล้ว) เราอาจกล่าวได้ว่า ในยุคนั้น
ดนตรีเป็นเรื่องการเมืองเสมอ

 

แต่
เวลาได้เปลี่ยนไปแล้ว การเดินทางของวันก่อนได้ผ่านไปแล้ว

 

โฮลท์ชึ่ล :
จริงๆมันพอแล้วที่คนจะได้ประสบการณ์กับกายอย่างเดียวกัน ดนตรีมีผลเสมอ
อย่างล่าสุดเพลงก็มีการตัดต่อเพลงให้ดีขึ้น ไพเราะขึ้น และเมื่อเราได้ฟังมันจริงๆ เราจะพบถึงคุณภาพเสียงของเฮนดริกซ์ในฐานะนักร้อง
เมื่อเราอ่านเนื้อเพลงของเขา ก็จะพบความยอดเยี่ยมของในฐานะนักขียนเพลง
และเมื่อเราฟังทั้งเพลง เราจะเห็นวิธีการที่แตกต่างที่เขาแต่งทีละเพลงเลย
แล้วเราก็ได้ลองเล่นเพลงเขาบ้าง เราก็พบว่ามันเล่นได้ยากจริงๆ

 

เทเวไลท์ :
เขาร้องไม่เหมือนนักร้องเพลงบลูส์เลย เฮนดริกซ์ตอนร้องเพลงเขามีทำนองและไลน์ร้องเฉพาะเจาะจง
นี่เป็นจุดที่คนมักจะมองข้าม

 

แล้วสำหรับนักเล่นกีต้าร์หละครับ
อะไรที่มันน่าตื่นเต้นสุด
?

 

โฮลท์ชึ่ล : เขาเป็นเทพ สมบูรณ์แบบทุกอย่าง เมื่อเราไปดูคนที่ว่ากันว่าเป็นทายาทของเขา
อย่างในหนังสือว่า
Sonny Sharock หรือ คนอย่าง อีริก แคลปตัน
เมื่อเทียบกับเฮนดริกซ์แล้ว พวกเขาก็ยังขาดอะไรบางอย่าง

 

เทเวไลท์ :
และ ช่างเทคนิกทางเสียงมาลองฟังงานของเฮนดริกซ์ เขาจะพบว่า เฮนดริกซ์ไม่ได้เล่นกีต้าร์อย่างเดียวเขาเล่นกับแอมพ์ด้วย
นี่คือข้อแตกต่าง คนอื่นเขาไม่ทำกันไม่เล่นกับแอมพ์ เล่นแค่กีต้าร์
เฮนดริกซ์ได้สร้างเสียงอื่นที่ได้คลี่คลายอำนาจที่ต่างออกไปต่อผู้ฟัง
มันเกิดร่างที่สามขึ้นมาที่หลอมรวมดนตรีและภาษา สร้างพื้นที่ใหม่ขึ้นมา
นี่ไม่ใช่แค่คำเปรียบเทียบ แต่มันบอกถึงกระบวนการรับรู้ของศิลปะจริงๆ

 

คุณเขียนได้อย่างงดงามว่า เฮนดริกซ์
สวมร่าง ของ
ความแน่นหนาของประสบการณ์ที่ควบแน่นกลายเป็นเสียง มันหมายถึงอะไร

 

เทเวไลท์ :
ในฐานะนักดนตรีไม่มีใครเทียบชั้นเขาได้อีกแล้ว นี่เป็นขุมสมบัติของประสบการณ์
ที่วงร็อกรุ่นใหม่ไม่มี เดอะสโตรคส์ หรือ ฟรานซ์ เฟอร์ดินานด์ ก็ยอมรับว่า
เทียบกันแล้ว พวกเขาเป็นเพียง เด็กมัธยมหัดเล่นกีต้าร์

 

แล้วคุณภาพพิเศษอย่างนี้
ได้ถ่ายทอดสู่ผู้ฟังอย่างไร

 

เทเวไลท์ : หนังสือทั้งเล่มที่เราเขียน
เขียนเพื่อยืนยันความคิดนี้ ดนตรีเป็นพลังเปลี่ยนร่าง และ รุนแรงกว่า วรรณกรรม และ
เป็นสื่อที่ตรงถึงความรู้สึกคนกว่า ภาพยนตร์ เพราะ ดนตรีไม่ได้เข้าไปแค่ในหู
คลื่นดนตรีมันเข้าไปแทรกผ่านผิวหนังได้
! เรื่องนี้เป็นเรื่องที่คนรุ่นนี้ก็รับรู้เช่นกัน
เหมือนกับเด็กที่เกิดปี 1942 อย่างผม ที่ได้เจอแจ๊ส หรือ ร็อก เป็นครั้งแรก

 

สุดท้ายนี้
เพลงไหนของเฮนดริกซ์ที่คุณชอบที่สุดครับ

 

โฮลท์ชึ่ล : ผมขอแนะนำเพลงช้าๆที่ไม่ค่อยดังละกัน
อย่าง
1983 (A merman I should turn to be)”
จากอัลบั้ม
Electric lady หรือ “Up
from the skies” จาก Axis: Bold as love และจากอัลบั้มสุดท้ายอย่าง
“Bellybutton Window”

 

เทเวไลท์ : เพราะอัลบั้มแรกของเขาที่ทำให้ผมพบประสบการณ์พิเศษที่ต่างจากวงร๊อกอื่นโดยสิ้นเชิงเป็นอัลบั้มแรก
ผมเลยอยากแนะนำให้ฟัง
“Are you
experienced?”
ทั้งอัลบั้ม
ยกเว้น
“Foxy Lady” ที่ไม่ค่อยโดนผมเท่าไหร่

 

ขอบคุณสำหรับการสนทนาครับ

สัมภาษณ์ โดย Joachim Schneider

 

ประวัติบุคคล

เคล้าส์ เทเวไลท์ Klaus
Theweleit

เกิดเมื่อ
1942 ที่ Ostpreußen เป็นหนึ่งในนักทฤษฏีทางศิลปวัฒนธรรมที่โด่งดังที่สุดของเยอรมัน ตั้งแต่ปี1998
ทำงานเป็นศาสตราจารย์ทางด้านศิลปะและทฤษฏี ที่
Staatlichen Akademie der
Bildenden Künste, Kalsruhe และได้ตีพิมพ์งานเขียนมากมาย

 

ไรเนอร์ โฮลท์ชึ่ล Rainer
Höltschl

เกิดปี 1961 ที่
ลินซ์  จบจากมหาวิทยาลัยเวียนนา ทางด้าน
อักษรศาสตร์ ประวัติศาสตร์และ ปรัชญา ทำทีสิสปริญญาเอกเกี่ยวกับ
Hugo von
Hofmannsthal ตอนนี้เป็นนักเขียนนักแปลอิสระที่สนใจในเรื่องทฤษฏีนิเทศศาสตร์และดนตรี
ขณะนี้อาศัยอยู่ในเมืองไฟร์บวก เยอรมันนี

จิมมี่ เฮนดริกซ์ Jimi Hendrix

ชาตะ 1942
ที่ซีแอตเทิ่ล มรณะ 1970 ช่วงเวลาสั้นๆ
เขาได้ปฏิวัติวงการเพลงกีต้าร์ร็อกด้วยสตูดิโออัลบั้มเพียงห้าอัลบั้ม
ด้วยความสามารถและความรู้ของเขาทางด้านเครื่องเสียงและอุปกรณ์ทำเสียงเอฟเฟกต์
ทำให้เทพกีต้าร์มือซ้ายนี้
สร้างเสียงกีต้าร์ได้หลากหลายจนต่อมาก่อตัวเป็นสายหนึ่งของดนตรีร็อกต่อมา

 

แปลจากหนังสือพิมพ์
Der Sonntag im Breisgau 19.10.2008

Jimi Hendrix Live At WOODSTOCK [Voodoo Child]

 

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s